Često postavljena pitanja – FAQ

U slučaju da vaše pitanje nije dole postavljeno i odgovoreno, molimo vas da nas slobodno kontaktirate, a naše osoblje će vam pružiti adekvatan odgovor.

 

Ko može biti organizator volontiranja?

Zakon o volontiranju Republike Srpske (član 9) je jasno definisao ko može biti organizator volontiranja. Organizatori mogu biti sva neprofitna lica kao što su udruženja građana, fondacije, lokalne i republičke uprave, javne institucije i vjerske zajednice. Takođe, zbog prirode svoje djelatnosti, organizatori volontiranja mogu biti i privatne ustanove koje se bave zdrastvenom zaštitom, obrazovanjem i vaspitanjem.

Takođe, kao jedna od novina, uvedeno je mogućnost da i privredna društva mogu biti organizatori volontiranja (korporativno volontiranje) ali sa jasno definisanim ograničenjima, kako ne bi došlo do zloupotrebe i iskorištavanja volontiranja u cilju sticanja bilo kakvog profita, a što je inače i zabranjeno Zakonom.

Zakon o volontiranju Federacije BiH (član 6) je takođe jasno definisao ko može biti organizator volontiranja. U skladu sa navedenim članom, organizatori volontiranja mogu biti organ uprave, upravna organizacija, organ izvršne vlasti, organ zakonodavne vlasti, ombudsmen, organ sudske vlasti, tužilaštvo, pravobranilaštvo, ustanova za izvršenje krivičnih sankcija, zatvor i organ za prekršaje Federacije, kantona, grada i općine, javne ustanove, udruženja i fondacije.

Za razliku od Zakona o volontiranju Republike Srpske, privatne ustanove koje se bave zdravstvom, vaspitanjem i obrazovanjem, kao i privredna društva, nisu definisana, te im samim tim nije dozvoljeno da budu organizatori volontiranja.

 

Ko može biti volonter?

Zakon o volontiranju Republike Srpske (član 8) je jasno definisao da svako fizičko lice starije od 15 godina, a što uključuje i osobe koje nisu državljani BiH, ali volontiraju na teritoriji RS, mogu biti volonteri. Takođe, lica uzrasta od 15 do 18 godina su definisani kao maloljetni volonteri, te sa u skladu sa tim primjenjuju posebni uslovi i principi zaštite u smislu njihovog angažmana kao volonteri (član 16).

Zakon o volontiranju Federacije BiH (član 5) na sličan način definiše ko može biti volonter, tj. da svako radno sposobno ili lice sa umanjenom radnom sposobnošću može biti volonter. Takođe, lica uzrasta 15 do 18 godina se smatraju kao maloljetni volonteri na koje se primjenjuju posebni principi zaštite (član 11).

Takođe, članom 17 je jasno uređeno volontiranje međunarodnih volontera na teritoriji Federacije BiH.

 

Kome je zabranjeno volontiranje?

Zakon o volontiranju Republike Srpske (član 14), kao i Zakon o volontiranju Federacije BiH (član član 9, stav 2) su jasno definisali za koju kategoriju fizičkih lica je zabranjeno volontiranje.

Volontiranje za lica koja su definisana navedenim članovima oba Zakona je zabranjeno samo u slučaju ako su korisnici volontiranja djeca (ili maloljetna lica u slučaju Zakon o volontiranju Federacije BiH), lica sa invaliditetom, licima sa teškoćama u razvoju, starim i nemoćnim licima i bolesnim licima ili licima koja su potpuno ili djelimično lišena radne sposobnosti.

 

Da li se volontiranje može priznati ili uračunati u pripravnički staž potreban za polaganje stručnog ili državnog ispita?

Zakon o volontiranju Republike Srpske (član 5. stav a) je jasno definisao da se volontiranjem ne smatra stručno osposobljavanje u cilju sticanja uslova za polaganje državnog ili stručnog ispita, tj. pripravničkog staža. Ovo se odnosi na obe kategorije obavljanja pripravničkog staža, u slučajevima zasnivanja i nezasnivanja radnog odnosa.

Zakon o volontiranju Federacije BiH svojim članom 4. ne navodi da li se smatra ili ne smatra volontiranje kao način stručnog osposobljavanja (obavljanje pripravničkog staža). Međutim, ovaj Zakon je omogućio da se dugoročnim volontiranjem može sticati zvanično radno iskustvo, a što nije identično sticanju pripravničkog staža. Za više informacija, molimo vas da pređete na slijedeće pitanje i odgovor.

 

Da li se volontiranje može priznati kao zvanično radno iskustvo?

Zakon o volontiranju Republike Srpske ne priznaje volontiranje kao aktivnost za zvanično priznavanje radnog iskustva. Međutim, ovaj Zakon je definisao jedinstvenu volontersku knjižicu u kojoj je moguće evidentirati stečene kompetencije tokom volontiranja. Kompetencije su podjeljene u 8 kategorija, a koje su preuzete kao zvanične kompetencije cjeloživotnog učenja prepoznate i priznate na nivou Evropske unije.

Više o tome možete saznati ako preuzmete Uputstvo za popunjavanje volonterske knjižice.

Zakon o volontiranju Federacije BiH omogućava priznavanje volontiranja kao zvanično radno iskustvo. U tom slučaju organizator volontiranja, kao i volonterski program kojim se stiče radno iskustvo mora biti akreditovano od strane Ministarstva pravde FBiH, kao vladinog tijela nadležnog za sprovođenje ovog Zakona. Volonter koji je učestvovao u ovakvim programima ima pravo na evidenciju ovakvog volontiranja u formi volonterske knjižice, te na osnovu potvrde koju izdaje nadležno Ministarstvo.

Za više informacija molimo vas da preuzmete Pravilnik o postupku akreditiranja organizatora volontiranja, i Pravilnik o izgledu i načinu izdavanja volonterske knjižice.

 

Koje troškove je moguće priznati ili nadoknaditi volonteru tokom njegovog volonterskog angažmana?

Zakon o volontiranju Republike Srpske (član 25), kao i Zakon o volontiranju FBiH (član 14) su jasno definisali moguće nadoknade volonteru, a za one troškove koje su nastale tokom volontiranja. Nadoknada troškova nije obavezujuća za organizatore volontiranja i iste su predmet dogovora organizatora volontiranja i volontera. Oba zakona nadoknadu troškova ne smatraju kao vrstu novčane naknade ili imovinske koristi, te Zakon o volontiranju FBiH dodatno definiše da se nadoknada ovih troškova ne smatra dohotkom u skladu sa Zakonom o porezima na dohodak. Iako Zakon o volontiranju Republike Srpske ovo nije naznačio, isti je usvojen kao “lex specialis”, te se iz tog razloga takođe ne primjenjuju odredbe Zakona o porezu na lični dohodak.

Bitno je istaći da je Zakon o volontiranju Republike Srpske definisao i mogućnost mjesečne nadoknade putnih troškova i ishrane za volontere, a čiji iznos ne može biti veći od 30% prosječne neto plate. Ova mogućnost se primjenjuje u slučaju angažovanja dugoročnih volontera koji volontiraju u kontinuitetu, a minimalno jedan mjesec.

 

Da li je zakonski obavezno osigurati volontera?

Zakon o volontiranju Republike Srpske (član 23, stav 2), kao i Zakon o volontiranju Federacije BiH (član 25, stav 2) ne obavezuju organizatore volontiranja da osiguraju volontere, osim u slučaju kada se volontiranje obavlja u uslovima opasnim po život i zdravlje volontera, a na osnovu procjene organizatora volontiranja, te u slučaju ako to volonter zahtjeva (Zakon o volontiranju Republike Srpske) ili ako volonter nije zdrastveno osiguran po nekom drugom osnovu (Zakon o volontiranju Federacije BiH).

 

Da li je zakonski obavezno potpisivanje ugovora o volontiranju između organizatora volontiranja i volontera?

Zakon o volontiranju Republike Srspke ne nameće obavezu pisanog ugovora (član 17), osim u slučaju kada se angažuje maljoljetno lice (ne odnosi se na vaspitno-obrazovne ustanove a što je definisano članom 16, stav 2), pri čemu je potrebno pribaviti i pisanu saglasnost zakonskog zastupnika, te ako su korisnici volontiranja djeca, lica sa invaliditetom, lica sa teškoćama u razvoju, stara i nemoćna lica, bolesna lica ili lica koja su potpuno ili djelimično lišena radne spoobnosti. Takođe, bitno je istaći da u bilo kom slučaju, volonter ima zakonsko pravo zahtjevati pisanu formu ugovora o volontiranju.

Zakon o volontiranju Federacije BiH (član 20) je propisao obavezu pisane forme ugovora u bilo kom slučaju.

 

Da li postoje zakonska ograničenja u vezi sa vremenskim trajanjem angažmana volontera?

Zakon o volontiranju Republike Srpske (član 7) je definisao da volonter može biti maksimalno angažovan 30 časova sedmično ili 6 časova dnevno u petodnevnoj radnoj sedmici. Takođe, ovaj Zakon je definisao da u slučaju korporativnog volontiranja, tj. volontiranja organizovanog od strane privrednog društva, volonter može biti maksimalno angažovan 8 časova mjesečno.

Zakon o volontiranju Federacije BiH (član 2, stav 1, tačka b) nije ograničio maksimalno trajanje, tj. samo je definisao minimalno trajanje i to samo dugoročnog volontiranja u trajanju dužeg od 240 sati u najmanje 3 mjeseca berz prekida.

 

Kako se vrši evidencija volonterskog angažmana?

Zakon o volontiranju Republike Srpske (član 32) je zakonski obavezao evidenciju volontiranja u formi jedinstvene volonterske knjižice. Ova forma, pored osnovnih podataka o volontiranju omogućuje i evidenciju stečenih kompetencija tokom volontiranja, a u sklopu 8 kategorija kompetencija, a koje su prepoznate i priznate na nivou Evropske unije kao ključne kompetencije za cjeloživotno učenje.

Više o tome možete saznati ako preuzmete Uputstvo za popunjavanje volonterske knjižice.

Zakon o volontiranju Federacije BiH (član 29 i 30) je definisao volontersku knjižicu i potvrdu o volontiranju kao način evidencije volontiranja. Naime, volonterska knjižica služi za evidenciju striktno dugoročnog volontiranja u cilju sticanja radnog iskustva, dok potvrda o volontiranju služi za evidenciju ostalih volontiranja, a koja nisu u cilju sticanja radnog iskustva.